Psychiczna gorączka Nowoczesny człowiek dba o siebie sumiennie - wie jak się nie przeziębić, jak nie zachorować na raka płuc. Ale rzadko kto wie jak zadbać o swoje zdrowie psychiczne, tak jak dba o zdrowie fizyczne.

Psychiczna gorączka: o objawach i ‘dołach’, oraz jak dbać o psychę.

Skąd się bierze stres i zaburzenia psychiczne? Objawy psychiczne oraz całe zespoły objawów czy ‘zaburzenia psychiczne’ mogą wynikać z różnych przyczyn. Jako że całość psychicznego funkcjonowania odbywa się w systemie nerwowym człowieka, a więc w jego mózgu oraz w innych obszarach ciała, wiele zależy od biologii. Mamy więc genetyczne uwarunkowania, odporność i inne fizyczne, niezwiązane z psychologią choroby, które wpływają na biochemię mózgu na przykład poprzez zakłócanie działania hormonów. Jednocześnie ‘działanie’ mózgu i emocji jest pod ciągłym wpływem aktywności psychicznej człowieka. A więc na stany emocjonalne, które rozgrywają się w mózgu, wpływają ważne dla człowieka wydarzenia psychiczne.

Jednym z głównych łączników pomiędzy wydarzeniami psychicznymi i mózgiem jest stres, który gwałtownie zmienia biochemię mózgu. Stres mogą wywołać różne zdarzenia: utrata bliskiej osoby, konflikt w pracy, ale też myśli (np.: o tym, że jestem nic nie warty, że obawiam się zdrady itp.) Na radzenie sobie ze stresem wpływa styl myślenia o sobie, świecie i innych, ale też aktualne okoliczności życiowe. Te wszystkie czynniki wpływają na siebie nawzajem i się nawzajem wzmacniają.

Aby lepiej wyobrazić to sobie, można pomyśleć o nastroju depresyjnym jako o gorączce. Wyobraźmy sobie, że pewnego zimowego poranka Pan Tomek poczuł się źle. Zauważył, że ma dreszcze, poci się, czuje się osłabiony i skołowany, bolą go mięśnie i głowa. Tomasz cierpi na cały zespół objawów, potocznie zwanych ‘przeziębieniem’. Działanie zaradcze jest proste: przez 2-3 dni odpocząć, nie wychodzić na mróz i nie przemęczać się. Bardzo prawdopodobne, że organizm obroni się przed naporem choroby i trzeciego dnia będzie zdrów jak ryba. Wyobraźmy sobie jednak, że pan T. nie zwolni na te dni trybu życia, nie zadba o siebie. Po tygodniu zaczną go boleć zatoki, a po dwóch będzie już zapalenie oskrzeli... Analogicznie, osoba, która zaczyna gorzej czuć się psychicznie, lub jest pod wpływem stresu, może przedsięwziąć środki zaradcze, bądź przeciwnie - ‘dochrapać się’ całego szeregu objawów. W skrajnych przypadkach, osoba w ogóle nie udaje się po pomoc, mimo ciężkiego stanu, bo nie chce myśleć, że jest ‘wariatem’. Podobnie jak w przypadku ‘przeziębienia’ krótkotrwały ‘dołek psychiczny’ czy pojedynczy objaw stresu, zwykle przechodzi sam, gdy osoba o siebie zadba, zlikwiduje stres, zrobi coś dla siebie, otrzyma wsparcie psychiczne od bliskich itp.

Jeśli ów ‘dołek’ nie jest już jedynie odpowiednikiem ‘przeziębienia’, ale zapalenia płuc, potrzebna jest fachowa pomoc psychiatryczna, czyli leki.

Wyobraźmy sobie teraz, że pan T, tego dnia, gdy zachorował, wcale nie musiał pracować. On po prostu ma nawyk lekceważenia takich sygnałów jak gorączka. Nie tylko nie kładzie się do łóżka, gdy gorzej się czuje. On nie znosi czapki. W mróz wychodzi z na dwór z mokrymi włosami. Nie je śniadania, za to ‘zarywa’ noce na imprezach, a rano wypija hektolitry kawy... Ten scenariusz brzmi karykaturalnie, ale realnie.

Teraz przełóżmy to na życie psychiczne. Wiele osób nie umie radzić sobie ze stresem, nie widzi przejawów swojego psychicznego napięcia i nie umie o swoją psychikę zadbać. W dodatku psychiczna ‘gorączka’ zakłóca myślenie, i sprawia, że jeszcze trudniej sobie poradzić i o siebie zadbać. Dlatego pozbycie się problemów, które towarzyszą pacjentom od lat, często wymaga nauczenia się rozpoznania swoich stanów emocjonalnych i nowych sposobów reagowania na nie. Zasada jest bardzo prosta, ale wykonanie mniej. Świat emocji jest skomplikowany. Nowe sposoby reagowania na stres i na innych ludzi, oraz nowe sposoby myślenia o sobie i swoim życiu trudno wprowadzić. Z pomocą przychodzi psychoterapia.

Poznaj siebie: rozwiąż interaktywną eGO-Zabawę

Zmień siebie eGo-PORADNIK: Jak wprowadzić zmianę w swoje życie?