Nerwica ma wiele twarzy

Sama reakcja stresowa towarzyszy każdej żyjącej istocie i pomaga unikać zagrożeń. Ale gdy silny lęk przeszkadza, staje się zaburzeniem lękowym. Popularnie zwany ‘nerwicą’ lęk ma wiele twarzy.

Nerwica ma wiele twarzy: zaburzenia lękowe

Ludzie odczuwający utrwalony lęk skarżą się na odczucie słabości, napięcia mięśni, kłopoty z koncentracją i relaksacją, nadmierną potliwość, zaburzenia rytmu serca oraz bóle brzucha i głowy oraz na wiele innych objawów. Gdy objawy lęku przeszkadzają w codziennych czynnościach mamy do czynienia z zaburzeniami lękowymi, dawnej zwanymi nerwicą. Najczęstsze zaburzenia lękowe to lęk paniczny, lęk uogólniony, lęk społeczny i lęk fobiczny. Formami zaburzeń lękowych są też zaburzenie postraumatyczne (PTSD) i obsesyjno-kompulsyjne (OCD). Poszczególne objawy a nawet całe zespoły objawów lękowych występują także w toku wielu innych zaburzeń psychicznych np.: depresji, zaburzeń odżywiania się, zaburzeń osobowości, uzależnień. Objawy lękowe mogą też być symptomem niektórych zaburzeń fizycznych takich jak zaburzenia krążenia lub zaburzenia hormonalne. Dlatego osobom cierpiącym na wymieniane tu objawy radzimy konsultację lekarską. Leczenie zaburzeń lękowych polega zwykle na psychoterapii lub połączeniu psychoterapii z leczeniem lekami i charakteryzuje się dużą skutecznością.

Lęk paniczny – ‘napadowy’

Osoby cierpiące na lęk paniczny przeżywają nagłe napady przerażenia, które występują bez powodu i są nieprzewidywalne. Niekiedy też pomiędzy napadami bardzo silnie boją się kolejnego napadu lęku. Atak lęku panicznego wiaże się z całą gamą fizycznych objawów reakcji stresowej: pobudzoną akcją serca, potliwością, odczuciem omdlenia, gorąca lub zimna, bólu. Napadowi lęku towarzyszy poczucie utraty kontroli nad sobą i zmysłami, poczucie ‘że zaraz zwariuję’. Czasem też pojawia się silne przekonanie że jest to atak serca, co z kolei wiąże się z silnym strachem przed zbliżającą się śmiercią. Napady takie najczęściej przychodzą bez wyraźnego powodu i trwają nie więcej niż kwadrans. Pojedynczy nadad lęku może zdarzyć się każdemu. Jeżeli natomiast napady są głównym objawem, powtarzają się nieprzewidywalnie i często i osoba bez przerwy obawia się nadejścia kolejnego ataku, oraz podporządkowuje swoje życie unikaniu napadów, mówimy o zaburzeniu o charakterze lęku panicznego.

Lęk społeczny lub fobia społeczna

Lęk społeczny to skrajnie wyrażony lęk przed innymi ludźmi. Osoby cierpiące na lęk społeczny obawiają się upokorzenia w sytuacjach społecznych. Większość ludzi czasami odczuwa jakiś strach przed innymi ludźmi i na przykład czuje się nieswojo występując przed dużym audytorium, czy czerwieni się gdy wyda mu się, że zachował się ‘głupio’ w obecnści innych. Dla osób cierpiących na fobię społeczną lęk przed innymi jest czymś znacznie poważniejszym niż zwykła nieśmiałość. Jest on tak skrajny, że paraliżuje ich normalne kontakty społeczne. Osoby te zdają sobie sprawę, że ten lęk jest nieracjonalny ale mimo to sprawia on, że trudno im budować karierę zawodową, czy podjąć zwiazek miłosny.

Lęk uogólniony (GAD)

To nieuzasadniony i trwale towarzyszący stan napięcia emocjonalnego związanego z jakimś konkretnym problemem np.: pracą, nauką, zdrowiem. Osoby cierpiące na lęk uogólniony bez przerwy czują się ‘w pułapce’, lub ‘doprowadzone do granic możliwości’ czy do poczucia bycia ‘na krawędzi’. Oczekują one, że wydarzy się coś okropnego im lub ich bliskim. Nawet myśl o przetrwaniu do końca dnia jest stresująca. Relaks dla tych osób jest niemożliwy, sen jest problemem, a w ciągu dnia odczuwają one trudności z koncentracją. Często też miewają fizyczne dolegliwości związane z lękiem: czują się słabo, mają nudności lub czują napięcie i bóle mięśni, stawów i głowy, lub opisuja odczucie ‘guli w gardle’.

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (lub ‘nerwica natręctw’)

To rodzaj zaburzenia lękowego, w którym problemem są niechciane i nieuzasadnione myśli (obsesje) lub zachowania (kompulsje), które uporczywie powracają wielokrotnie powtarzają się wbrew osobie. Osobom z zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym bardzo trudno jest porzucić natrętne działania i myśli, mimo że oceniają je one jako nieracjonalne. Często osobom tym toważyszy myśl że są lub mogą stać się brudni, zakarzeni, winni, bądź grzeszni. Zachowania kompulsywne często wiążą się z powtórnym sprawdzaniem, myciem, porządkowaniem bądź liczeniem.

Sprawdź: lęk pojawia się często jako element zaburzeń osobowości

Poznaj siebie eGO-Zabawa pomoże sprawdzić czy twoje zdrowie zjada lęk: eGOzabawa

Zburzenia lękowe można leczyć poprzez psychoterapię

Zmień siebie eGo-PORADNIK: wyjdz z dołka