Charakter nie do zniesienia Większość ich objawów to zwykłe cechy charakteru, które w różnym nasileniu można przypisać każdemu. Ale zaburzenia osobowości powodują olbrzymie cierpienie i nie pozwalają normalnie żyć.

Zaburzenia osobowości: Charakter nie do zniesienia

Większość objawów zaburzeń osobowości to zwykłe cechy charakteru, które w różnym nasileniu można przypisać każdemu człowiekowi. Dla osoby cierpiącej na zaburzenie osobowości konkretny splot skrajnie wyrażonych cech charakteru powoduje cierpienie i trudność radzenia sobie. Zaburzenia osobowości sprawiają, że osoby gorzej radzą sobie ze stresem i często towarzyszą im objawy psychiczne lub całe zespoły objawów np.: epizody depresji, objawy lękowe. Osobom cierpiącym na zaburzenia emocjonalne często pomaga psychoterapia. Cechy osobowości często wiążą się bezpośrednio z przekonaniami ludzi na temat świata i samych siebie. Nic więc dziwnego, że wiążą się np.: ze sposobem wychowania, oraz z kulturą w której żyje dana osoba. Wiele teorii mówi, że konkretne ‘typy’ osobowości są częstsze w niektórych społeczeństwach, a nawet grupach społecznych. Na przykład, w początku XXw. Sigmund Freud opisał osobowość Edypalną, której główną cechą było tłumienie seksualnych fantazji. W dzisiejszej Europie niewiele jest osób, odczuwających silny lęk na myśl o jakimkolwiek seksualnym skojarzeniu. Problem poczucia winy zastąpiły jednak inne problemy: poczucie małej wartości oraz trudności określenia siebie. W skrajnym nasileniu te współczesne problemy wiążą się z osobowością narcystyczną i chwiejną emocjonalnie.

Osobowość chwiejna emocjonalnie (borderline)

Cechą osobowości chwiejnej emocjonalnie jest impulsywność oraz gwałtowne zmiany w emocjach, poczuciu tożsamości i relacjach z bliskimi. Osoby chwiejne emocjonalnie wchodzą w bardzo intensywne związki i za wszelka cenę pragną bronić się przed porzuceniem, mimo że często oscylują miedzy idealizacją a nienawiścią. Osobom chwiejnym stale towarzyszy poczucie pustki. Ich nastrój gwałtownie zmienia się z euforii, poprzez lęk do depresji. Mają kłopot z kontrolowaniem wybuchów złości. Osobom chwiejnym zdarzają się próby lub gesty samobójcze lub samookaleczenie. Czasem zdarzają się przelotne objawy o charakterze psychotycznym lub dysocjacyjnym (np. zmienione stany świadomości, lub przejściowa utrata kontaktu z rzeczywistością).

Osobowość narcystyczna

Cechą osobowości narcystycznej jest arogancja i nieuzasadnione poczucie wyjątkowości, ważności i wielkości. Osoba narcystyczna często fantazjuje o wielkim sukcesie, władzy, piękności itp. Osobom tym potrzebne jest poczucie bycia wyjątkowym i poczucie bycia otaczanym wyjątkowymi ludźmi. Wymagają one od otoczenia, aby podziwiali oraz spełniali zachcianki i oczekiwania. Nieobce tym osobom jest także wykorzystywanie innych bez odczuwania poczucia winy. Osoby te te często odczuwają silną zawiść lub lęk przed zawiścią innych osób.

Osobowość Obsesyjno-kompulsyjna (OCD)

Osoba obsesyjne podporządkowuje aktywności życiowe kontroli, uporządkowaniu i perfekcjonizmowi. Przesadnie i zbędnie podąrza za planami, organizacją. Skrupulatność w szczegółach tak koncentruje jej uwagę, że cel zadania zostaje zaniedbany, lub zadanie zostaje nie wykonane. Osoba obsesyjna często podporządkowana jest swojej pracy w stopniu wykluczjącym z życia przyjemności i przyjaźnie. Często bywa też uparta, sztywna w postawach moralnych i społecznych. Ma nieuzasadnioną niechęć przed wyrzucaniem starych, niepotrzebnych przedmiotów. Jest też skąpa, także wobec najbliższej rodziny.

Osobowość paranoiczna

Osoby paranoiczne cechują się wielką podejżliwością w stosunku do innych, wycofują się z kontaktów z innymi, sa skryte. Odczuwają w stosunku do innych ludzi wrogość i zazdrość. Mają nadmierne poczucie własnej wartości i są niezwykle uraźliwi. Nie znosza lekceważenia, długo pamiętają urazy. Osoby te wszczynają awantury i spory sądowe, chętnie oskarżają innych. Przez to są często izolowani społecznie, nie mają przyjaciół, nie utrzymują kontaktów z dalszymi znajomymi.

Osobowość antyspołeczna

Osoby o osobowości antyspołecznej od dzieciństwa cechują się agresją, wszczynaniem konfliktów, awantur i bójek. Nie rozwija się u nich poczucie odpowiedzialności i poczucia winy, kierują się w działaniach własną chwilową przyjemnością. Nie są zdolne do pracy i nauki. Manipulują i wykorzystują bliskich do swoich celów np.: wyłudzają od nich pieniądze. Nie respektują też norm społecznych. Są oni skłonni do kłamstw, oszustw i krzywdzenia innych (także zwierząt). Jako dorośli są podatni na wkroczenie na drogę kryminalną.

Osobowość zależna

Osoby zależne charakteryzują się uległością i biernością. Są niesamodzielne i niepewne siebie. Bardzo czułe na krytykę, dezaprobatę i odżucenie, często są pesymistyczne i czują się osamotnione. Osoby z osobowością zależną są przekonane, że inne osoby są im niezbędne do życia. Często uważają, że samemu nie potgrafią funkcjonować. Dlatego czują one paniczny lęk przed porzuceniem. Gdy rzeczywiści rozstają się z partnerem często rozpaczają bardziej niż inne osoby oraz rozwijają objawy lękowe i depresyjne.

Czytaj więcej: Zaburzenia osobowości: charakter nie do zniesienia

Sprawdź: Psychoterapia: Dla piękności trzeba cierpieć!

Poznaj siebie rozwiąż interaktywną eGozabawę

Zmień siebie eGo-PORADNIK: Wyjść z dołka!